نقش جانوران در فرهنگ افسانه‌های مردم ایران

تعداد 205صفحه فایل word قابل ویرایش

Site: www.filenaab.ir

نقش جانوران در فرهنگ افسانه‌های مردم ایران

 

چکیده

افسانه‌های هر خطّه‌ای میراث گران‌قدر نیاکان آن مرز و بوم‌اند. این افسانه‌ها حاصل باورها، اندیشه‌ها، آرزوها و ذوق پدران و مادرانی هستند که پیام خود را در قالب کلامی فراخور ذائقة فرزندان خویش به نسل فردا انتقال داده‌اند. بی‌شک در گردش ایام عصارة اندیشة هر نسلی، فراخور تاریخ و اجتماع آن قوم گاه بی‌پرده و گاه پوشیده و مستور همراه با ایما و رمز، صورتی داستانی به خود گرفته و به شکلی زیبا پای کرسی‌های شبانه و به زبان راویان قصه‌ها جاری شده‌اند.

برای دریافت و ادراک پیام این افسانه‌ها، شناخت بن‌مایه‌ها و رمزهای آن‌ها ضروری می‌نماید تا در سایة این شناخت، علاوه بر دسترسی به باور مردم دیروز و آشنایی با مسائل فرهنگی و اجتماعی و سیاسی گذشتگان با سیر تحول تاریخ تمدن کشور، از دیروز تا به امروز آشنا شویم. از آنجا که جانوران نقش عمده‌ای از بن‌مایه‌های این افسانه‌ها را تشکیل می‌دهند شناخت نقش آن‌ها لازم و ضروری به نظر می‌رسد. هدف از انجام این پژوهش، تشخیص حیوانات یاری‌گر و حیوانات ضد قهرمان براساس نقش آن‌ها در افسانه‌هاست. در این پژوهش پس از فیش‌برداری و گردآوری برخی دیدگاه‌های مختلف فرهنگی و باورهای مردمی، نقش جانوران به روش تحلیلی-توصیفی در فرهنگ افسانه‌های مردم ایران تحلیل و بررسی شده است. در این راستا نگارنده برای روشن سازی جایگاه جانوران در روایت‌ها و حکایت‌های ایرانی ابتدا به تحلیل و بررسی نقش جانوران در اساطیر، داستان‌ها و روایت‌های دیگر از متونی چون کلیله و دمنه، مرزبان‌نامه، و مثنوی معنوی و…. پرداخته است و به این نتیجه رسیده ‌است که نقش‌پذیری جانوران در داستان‌ها براساس تجربیات و دانش بشری و نیز دین و فرهنگ حاکم بر جامعه و میزان سودمندی، کم‌آزاری یا درنده‌خویی جانوران است.

واژگان کلیدی فارسی:

افسانه‌ها،‌ جانوران، فرهنگ افسانه‌های مردم ایران، فولکلور

فهرست

  عنوان                                                                                                                                  صفحه

مقدمه. ۱

   فصل اول: کلیات تحقیق…………………………………………………………………………………………..۲

۱-۱- بیان مسئله. ۳

۱-۲- سؤالات تحقیق.. ۴

۱-۳- فرضیه‌های تحقیق.. ۴

۱-۴- اهداف تحقیق.. ۴

۱-۵- پیشینه و ضرورت انجام تحقیق.. ۵

۱-۶- روش تحقیق.. ۵

۱-۷- جامعۀ آماری، نمونۀ آماری و روش نمونه‌گیری.. ۵

   فصل دوم: مبانی نظری تحقیق…………………………………………………………………………………..۶

۲-۱-  نگاهی به تمثیل و ادبیات شفاهی.. ۷

۲-۱-۱- تمثیل.. ۷

۲-۱-۱-۱- انواع تمثیل.. ۹

۲-۱-۲- فولکلور و ادبیات شفاهی.. ۹

۲-۱-۲-۱- منشأ داستان‌های عامیانه. ۱۱

     ۲-۱-۲-۲- جانوران و افسانه‌ها …………………………………………………………………………………..۱۲

   فصل سوم: ویژگی‌ها و نقش جانوران در متون کهن و افسانه‌ها……………………………………..۱۶   

۳-۱- مقدمه. ۱۷

۳-۲- آشنایی با فرهنگ افسانه‌های مردم ایران و علی اشرف درویشیان. ۱۸

۳-۳- اژدها ۲۰

۳-۳-۱- اژدها در افسانه‌ها ۲۴

۳-۴- اسب… ۲۷

۳-۴-۱- اسب در افسانه‌ها ۳۳

۳-۵- آهو. ۳۶

۳-۵-۱- آهو در افسانه‌ها ۳۹

۳-۶- خروس… ۴۲

۳-۶-۱- خروس در افسانه‌ها ۴۷

۳-۷- دیو. ۴۹

۳-۷-۱- دیو در افسانه‌‌ها ۵۳

۳-۸- روباه ۵۷

۳-۸-۱- روباه در افسانه‌ها ۵۹

۳-۹- سگ… ۶۰

۳-۹-۱- سگ در افسانه‌ها ۶۴

۳-۱۰- سیمرغ. ۶۶

۳-۱۰-۱- سیمرغ در افسانه‌ها ۶۹

۳-۱۱- شتر. ۷۲

۳-۱۱-۱- شتر در افسانه‌ها ۷۵

۳-۱۲- شغال. ۷۷

۳-۱۲-۱- شغال در افسانه‌ها ۷۹

۳-۱۳- شیر. ۸۰

۳-۱۳-۱- شیر در افسانه‌ها ۸۳

۳-۱۴- طوطی.. ۸۵

۳-۱۴-۱- طوطی در افسانه‌ها ۸۸

۳-۱۵- قوچ یا گوسفند. ۹۱

۳-۱۵-۱- قوچ یا گوسفند در افسانه‌ها ۹۴

۳-۱۶- کلاغ. ۱۰۰

۳-۱۶-۱- کلاغ در افسانه‌ها ۱۰۳

۳-۱۷- کبوتر. ۱۰۵

۳-۱۷-۱- کبوتر در افسانه‌ها ۱۰۸

۳-۱۸- گاو. ۱۰۹

۳-۱۸-۱- گاو در افسانه‌ها ۱۱۴

۳-۱۹- گربه. ۱۱۶

۳-۱۹-۱- گربه در افسانه‌ها ۱۱۸

۳-۲۰- گرگ… ۱۲۰

۳-۲۰-۱- گرگ در افسانه‌ها ۱۲۲

۳-۲۱- مار. ۱۲۴

۳-۲۱-۱- مار در افسانه‌ها ۱۲۸

۳-۲۲- ماهی.. ۱۳۰

۳-۲۲-۱- ماهی‌ها در افسانه‌ها ۱۳۲

۳-۲۳- مرغ. ۱۳۴

۳-۲۳-۱- مرغ در افسانه‌ها ۱۳۶

۳-۲۴- مورچه. ۱۳۷

۳-۲۴-۱- مورچه در افسانه‌ها ۱۳۹

۳-۲۵- موش… ۱۴۰

۳-۲۵-۱- موش در افسانه‌ها ۱۴۲

    فصل چهارم: جانوران یاری‌گر و ضد قهرمان…………………………………………………………..۱۴۴

۴-۱- مقدمه. ۱۴۵

۴-۲-آسیابان و روباه ۱۴۵

۴-۳- آق پامیق.. ۱۴۵

۴-۴- آهووک.. ۱۴۶

۴-۵- احمد پهلوان. ۱۴۶

۴-۶-ارث پدر. ۱۴۷

۴-۷- اژدها ۱۴۸

۴-۸- اسب دریایی.. ۱۴۸

۴-۹- اسب گل گز. ۱۴۹

۴-۱۰- اسپ سه پا ۱۵۰

۴-۱۱- انگشتر حضرت سلیمان. ۱۵۰

۴-۱۲- انگشتر و چهل غلام کمر زرین بسته. ۱۵۱

۴-۱۳- باغ جادو. ۱۵۱

۴-۱۴- برادر و خواهر و نامادری.. ۱۵۲

۴-۱۵- برگ خاک ظلمات… ۱۵۲

۴-۱۶- به اصل خودت می سازی.. ۱۵۳

۴-۱۷- بی نارجهون شاه ۱۵۴

۴-۱۸- پادشاه و هفت فرزندش… ۱۵۴

۴-۱۹- پسر زیبا و کره اسب دانا ۱۵۵

۴-۲۰- پسر و غول بیابان. ۱۵۵

۴-۲۱- پهلوان. ۱۵۶

۴-۲۲- پیرزن و شغال. ۱۵۶

۴-۲۳- پیرمرد خارکش و مرغ تخم طلا.. ۱۵۷

۴-۲۴- پیرمرد خارکن و چهل پسرش… ۱۵۷

۴-۲۵- پیرمرد و مار. ۱۵۸

۴-۲۶- جن و شاطر. ۱۵۹

۴-۲۷- خسرو دیوزاد. ۱۵۹

۴-۲۸- داستان سه کبوتر یا راز دل صنوبر. ۱۶۰

۴-۲۹- دختر پادشاه و پسر درویش… ۱۶۱

۴-۳۰- دختر شهر چین ۱. ۱۶۲

۴-۳۱- درخت سحر آمیز. ۱۶۲

۴-۳۲- دندون فولاد. ۱۶۳

۴-۳۳- راه و بی راه ۱۶۴

۴-۳۴- سزای نیکی(۱) ۱۶۴

۴-۳۵- سعد و سعید. ۱۶۵

۴-۳۶- سلطان ابراهیم. ۱۶۵

۴-۳۷- سه برادر (۲) ۱۶۵

۴-۳۸- سه خواهری.. ۱۶۶

۴-۳۹- سیب جادو. ۱۶۷

۴-۴۰- سیب حضرت سلیمان. ۱۶۸

۴-۴۱- سیب سرخ.. ۱۶۹

۴-۴۲- سیب سرخی که پیران را جوانی می داد. ۱۶۹

۴-۴۳- سید نازار. ۱۷۰

۴-۴۴- شاهزادگان بلخ و بخارا ۱۷۰

۴-۴۵- شغال بی دم. ۱۷۱

۴-۴۶- شغال مرغ دزد. ۱۷۱

۴-۴۷- طوطی.. ۱۷۱

۴-۴۸- قسمت۲. ۱۷۲

۴-۴۹- قصاص…. ۱۷۲

۴-۵۰- قصۀ چوپان زاده ۱۷۲

۴-۵۱- قصۀ سیاه زنگی.. ۱۷۳

۴-۵۲- قصۀ طوطی.. ۱۷۳

۴-۵۳- قصۀ فاطیکو. ۱۷۵

۴-۵۴- قلاغه و مرد باقالی کار. ۱۷۵

۴-۵۵- کموتر چوبی ( کبوتر چوبی ) ۱۷۶

۴-۵۶- گاو پیشانی سفید. ۱۷۷

۴-۵۷- ناردان خاتون. ۱۷۷

۴-۵۸- نبی لنگ… ۱۷۸

۴-۵۹- ننه‌ماهی (۱) ۱۷۸

۴-۶۰- وفا ۱۷۸

۴-۶۱- هفت گرگه. ۱۷۹

   فصل پنجم: نتیجه‌گیری ……………………………………………………………………………………………….۱۸۰

منابع.……………………………………………………………………………………………………………………………..۱۸۴

   الف- کتاب‌ها………………………………………………………………………………………………………………۱۸۴

   ب- مجموعه مقالات…………………………………………………………………………………………………….۱۹۳

   چکیدۀ انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………..۱۹۵

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “نقش جانوران در فرهنگ افسانه‌های مردم ایران”
قبلا حساب کاربری ایجاد کرده اید؟
گذرواژه خود را فراموش کرده اید؟
Loading...