مقایسه اثربخشی درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و نظم‌جویی شناختی هیجان در استرس، ذهن‌آگاهی و طرحواره‌های هیجانی زوجین متعارض

تعداد 198 صفحه فایل word

چکیده

مقدمه : اهمیت پرداختن به تعارضات زناشویی ریشه در بهداشت روانی، جسمانی و سلامت خانواده دارد و بر بهزیستی، کیفیت زندگی و سلامت روانشناختی و جسمانی زوج، فرزندان آنها و سایر اعضای خانواده تاثیر بسزایی دارد. با توجه به اهمیت این موضوع و با در نظر گرفتن یافته‌های بالینی در خصوص اثربخشی درمان‌های استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و نظم‌جویی شناختی هیجان، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی این درمان‌ها در زوجین متعارض اجرا شد.

روش : با استفاده از طرح‌های تجربی تک آزمودنی 5 زوج متعارض (5 مرد و 5 زن) با روش نمونه‌گیری در دسترس، از بین زوجین مراجعه کننده به یکی از مراکز روانشناسی و مشاوره تهران، تحت درمان قرار گرفتند. داده‌های پژوهش با استفاده از پرسشنامه‌های تعارضات زناشویی براتی و ثنايي، ذهن‌آگاهی بائر و همکاران، استرس کوهن و طرحواره‌ هیجانی لیهی گردآوری شد و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از تغییرات روند و شیب و ملاک‌های درصد بهبودی و درصد کاهش نمرات برای هر بیمار استفاده شد.

یافته‌ها : درمان‌های استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، نظم‌جویی شناختی هیجان و استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی همراه با نظم‌جویی شناختی هیجان بر مولفه‌های استرس، ذهن‌آگاهی و طرحواره‌های هیجانی زوجین متعارض با درصد بهبودی بالینی بالایی همراه بود.

نتیجه‌گیری : درمان‌های استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و نظم‌جویی شناختی هیجان اثربخشی بالایی در مولفه‌های روان‌شناختی زوجین متعارض دارد و می‌توان آنها را به منظور کاهش تعارضات زناشویی و استرس، تعدیل طرحواره‌های هیجانی و ارتقاء ذهن‌آگاهی به کار بست. همراه کردن استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با نظم‌جویی شناختی هیجان اثربخشی بالاتری در زوجین متعارض دارد.

واژه‌های کلیدی : استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، نظم‌جویی شناختی هیجان، استرس، ذهن‌آگاهی، طرحواره‌های هیجانی، زوجین متعارض

فهرست

فصل اول : کلیات پژوهش… ۱

۱-۱- مقدمه. ۲

۱-۲- بیان مسأله. ۴

۱-۳- اهمیت و ضرورت پژوهش… ۱۴

۱-۴- سؤالات پژوهش… ۱۵

۱-۵- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش… ۱۶

۱-۵-۱- تعارض زوجین. ۱۶

۱-۵-۲- استرس…. ۱۶

۱-۵-۳- ذهن‌آگاهی. ۱۶

۱-۵-۴- طرحواره‌های هیجانی. ۱۷

فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه پژوهش… ۱۸

۲-۱- تعارض زناشویی. ۱۹

۲-۱-۱- تعریف تعارض زناشویی. ۱۹

۲-۱-۲- انواع تعارض و برخورد با تعارض.. ۲۰

۲-۱-۳- عوامل موثر در بروز تعارض زناشویی. ۲۱

۲-۱-۴- اثرات تعارض زناشویی. ۲۲

۲-۲- استرس…. ۲۳

۲-۲-۱- تعریف استرس.. ۲۳

۲-۲-۲- منابع استرس.. ۲۶

۲-۲-۳- انواع استرس‌ و استرس‌زاها ۲۷

۲-۳- ذهن‌آگاهی. ۲۸

۲-۳-۱- تعریف ذهن‌آگاهی. ۲۸

۲-۳-۲- تاثیرات ذهن‌آگاهی. ۳۰

۲-۳-۳- حالات ذهن‌آگاهی. ۳۲

۲-۴- طرحواره‌های هیجانی. ۳۲

۲-۴-۱- تعریف طرحواره‌های هیجانی. ۳۲

۲-۴-۲- مدل طرحواره‌های هیجانی………………………………………………………………………………………………………………………………. ۳۴

۲-۴-۳- ابعاد طرحواره‌های هیجانی. ۳۷

۲-۵- استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی. ۴۱

۲-۵-۱- تعریف استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی. ۴۱

۲-۵-۲- اثربخشی استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی. ۴۳

۲-۶- نظم‌جویی شناختی هیجان. ۴۵

۲-۶-۱- تعریف هیجان. ۴۵

۲-۶-۲- تعریف تنظیم هیجان. ۴۸

۲-۶-۳- تعریف نظم‌جویی شناختی هیجان. ۵۰

۲-۶-۴- راهبردهای نظم‌جویی شناختی هیجان. ۵۱

۲-۶-۵- کارکردهای نظم‌جویی شناختی هیجان. ۵۴

فصل سوم : روش‌شناسی پژوهش… ۵۷

۳-۱- طرح پژوهش… ۵۸

۳-۲- جامعه آماری. ۵۸

۳-۲-۱- حجم نمونه، روش نمونه‌گیری. ۵۹

۳-۳- گزارش بالینی بیماران. ۶۰

۳-۳-۱- زوج اول، نظم‌جویی شناختی هیجان. ۶۰

۳-۳-۲- زوج دوم، نظم‌جویی شناختی هیجان. ۶۱

۳-۳-۳- زوج سوم، استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی. ۶۱

۳-۳-۴- زوج چهارم، استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی. ۶۲

۳-۳-۵- زوج پنجم، استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی همراه با نظم‌جویی شناختی هیجان………………………………………….. ۶۲

۳-۴- ابزارهای پژوهش… ۶۳

۳-۴-۱- پرسشنامه تعارضات زناشویی (MCQ) 63

۳-۴-۲- پرسشنامه ذهن‌آگاهی بائر و همکاران (FFMQ) 64

۳-۴-۳- پرسشنامه استرس کوهن (PSS) 64

۳-۴-۴- مقیاس طرحواره‌ هیجانی لیهی (LESS) 65

۳-۵- ساختار درمان. ۶۵

۳-۵-۱- استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی. ۶۵

۳-۵-۲- نظم‌جویی شناختی هیجان. ۶۸

۳-۶- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها ۷۴

فصل چهارم : یافته‌ها ۷۵

۴-۱- توصیف آماری متغیرهای پژوهشی. ۷۶

۴-۲- یافته‌های مربوط به سؤالات پژوهش… ۹۱

۴-۲-۱ سؤال اول. ۹۱

۴-۲-۲- سؤال دوم  ۹۵

۴-۲-۳- سؤال سوم. ۹۹

فصل پنجم : بحث و نتیجه‌گیری.. ۱۰۴

۵-۱- سؤالات پژوهش… ۱۰۵

۵-۱-۱- سؤال اول. ۱۰۵

۵-۱-۲- سؤال دوم ۱۰۶

۵-۱-۳- سؤال سوم ۱۰۸

۵-۲- نتیجه‌گیری. ۱۰۸

۵-۳- محدودیت‌های پژوهش… ۱۰۹

۵-۴- پیشنهادهای پژوهش… ۱۱۰

۵-۴-۱- پیشنهادها برای پژوهش‌های آینده ۱۱۰

۵-۴-۲- پیشنهادهای کاربردی. ۱۱۰

منابع     ۱۱۱

منابع فارسی. ۱۱۲

منابع انگلیسی. ۱۱۳

پیوست‌ها ۱۳۸

پیوست ۱ : استرس زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی. ۱۳۹

پیوست ۲ : نظم‌جویی شناختی هیجان. ۱۶۵

پیوست ۳ : پرسشنامه تعارضات زناشویی براتی و ثنایی. ۱۷۶

پیوست ۴ : پرسشنامه ذهن آگاهی بائر و همکاران. ۱۷۹

پیوست ۵ : مقیاس استرس ادراک شده کوهن. ۱۸۲

پیوست ۶ : پرسشنامه طرحواره‌های هیجانی لیهی. ۱۸۴

فهرست جداول

جدول ۴-۱ : خصوصیات جمعیت شناختی مراجعان. ۷۶

جدول ۴-۲ : نمرات آزمودنی مرد شماره ۱ (نظم‌جویی شناختی هیجان) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۷۷

جدول ۴-۳ : نمرات آزمودنی زن شماره ۱ (نظم‌جویی شناختی هیجان) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۷۸

جدول ۴-۴ : نمرات آزمودنی مرد شماره ۲ (نظم‌جویی شناختی هیجان) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۸۰

جدول ۴-۵ : نمرات آزمودنی زن شماره ۲ (نظم‌جویی شناختی هیجان) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۸۱

جدول ۴-۶ : نمرات آزمودنی مرد شماره ۳ (استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۸۲

جدول ۴-۷ : نمرات آزمودنی زن شماره ۳ (استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۸۴

جدول ۴-۸ : نمرات آزمودنی مرد شماره ۴ (استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۸۵

جدول ۴-۹ : نمرات آزمودنی زن شماره ۴ (استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۸۷

جدول ۴-۱۰ : نمرات آزمودنی مرد شماره ۵ (استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی + نظم‌جویی شناختی هیجان) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۸۸

جدول ۴-۱۱ : نمرات آزمودنی زن شماره ۵ (استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی + نظم‌جویی شناختی هیجان) در مرحله خط پایه، حین مداخله، پس از درمان، پیگیری و میزان اثربخشی. ۸۹

 

 

فهرست نمودارها

نمودار ۴-۱ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، در متغیر تعارضات زناشویی  ۹۱

نمودار ۴-۲ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، در متغیر
ذهن‌آگاهی  ۹۲

نمودار ۴-۳ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، در متغیر
استرس     ۹۳

نمودار ۴-۴ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، در متغیر طرحواره‌های هیجانی  ۹۴

نمودار ۴-۵ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان نظم‌جویی شناختی هیجان، در متغیر
تعارضات زناشویی. ۹۵

نمودار ۴-۶ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان نظم‌جویی شناختی هیجان، در متغیر
ذهن‌آگاهی  ۹۶

نمودار ۴-۷ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان نظم‌جویی شناختی هیجان، در متغیر
استرس     ۹۷

نمودار ۴-۸ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان نظم‌جویی شناختی هیجان، در متغیر
طرحواره‌های هیجانی. ۹۸

نمودار ۴-۹ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی همراه با نظم‌جویی شناختی هیجان، در متغیر تعارضات زناشویی. ۹۹

نمودار ۴-۱۰ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی همراه با نظم‌جویی شناختی هیجان، در متغیر ذهن‌آگاهی. ۱۰۰

نمودار ۴-۱۱ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی همراه با نظم‌جویی شناختی هیجان، در متغیر استرس.. ۱۰۱

نمودار ۴-۱۲ : نمایش تغییر نمرات آزمودنی‌های تحت درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی همراه با نظم‌جویی شناختی هیجان، در متغیر طرحواره‌های هیجانی. ۱۰۲

 

 

فهرست تصاویر

شکل ۲-۱ : مدل طرحواره‌های هیجانی لیهی.. ۳۶

شکل ۲-۲ : مدل نظم‌جویی هیجان گراس.. ۵۲

 

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “مقایسه اثربخشی درمان استرس‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و نظم‌جویی شناختی هیجان در استرس، ذهن‌آگاهی و طرحواره‌های هیجانی زوجین متعارض”
قبلا حساب کاربری ایجاد کرده اید؟
گذرواژه خود را فراموش کرده اید؟
Loading...